Jean-Michel Ratron, φωτογράφος, του Eric Girard-Miclet.
Murs-Vivants, Waste in the Dark, Wax Nights, Vanités, Solitudes, οι τίτλοι της φωτογραφικής σειράς του Jean-Michel Ratron δίνουν ήδη τον τόνο. Για χρόνια μάλιστα, κατά τη διάρκεια της περιπλάνησής του στην πόλη ή των ταξιδιών του, εξετάζει εξονυχιστικά τα περιθώρια του περιβάλλοντός μας (κάδοι σκουπιδιών, διάβρωση πραγμάτων και εικόνων, μερικές φορές ερείπια), αλλά και τα όντα που έχουν εγκαταλειφθεί στο πεπρωμένο τους (μετανάστες, άστεγοι ή άλλα απλά επιβάτες RER). Αυτό που προκύπτει από αυτές τις φωτογραφίες είναι μια απέραντη μοναξιά, μοναξιά που χαρακτηρίζεται από σιωπή και ανωνυμία, αλλά χωρίς βαρύτητα ή περιττό πάθος, ας πούμε ως παρατήρηση στη σωστή απόσταση, μια σεμνή μαρτυρία: «έτσι ζούμε σήμερα».
Και ζούμε κουλουριασμένοι με τα τεχνουργήματά μας, προστατεύοντας τον εαυτό μας από τους άλλους με σάρκα και οστά, όπως σε αυτό το έρημο εστιατόριο γρήγορου φαγητού, αυτός ο άντρας και αυτή η γυναίκα, ο καθένας στο τραπέζι τους, με τα μάτια τους κολλημένα στα κινητά τους τηλέφωνα: ψηφιακή διάδοση του μοναξιά...
Μόνοι και περιτριγυρισμένοι από τα φαντάσματα μας. Στον Jean-Michel Ratron υπάρχει μια συγκεκριμένη έλξη για τα ανθρώπινα simulacra, τα οποία κυνηγάει τη νύχτα, το βασίλειο των πνευμάτων. Ενώ, σμιλεμένα από τις σκιές του μαύρου και του λευκού, τα ζωηρά προφίλ των μανεκέν του παραθύρου μοιάζουν να μας αμφισβητούν με τα νεκρά τους μάτια, αντίθετα, στους τοίχους, κουρελιασμένες αφίσες γεμάτες χρώμα παρουσιάζουν θορυβώδη πρόσωπα που κινούνται σαν δαίμονες. Η νύχτα είναι διπλή, αινιγματική και πυρετώδης, όπως εμείς.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, περιπλανώμενος σε δημόσιους χώρους, δρόμους, πάρκα, σταθμούς, διαδρόμους του μετρό, ο φωτογράφος κάνει ζουμ σε εύθραυστες στιγμές της ζωής, ένα χέρι τοποθετημένο σε κάγκελο, πόδια σε ένα παγκάκι, πρόσωπα που κοιμούνται, θραύσματα σωμάτων που περιμένουν βίζα ή επιθυμία – εξαρτάται από εμάς να ολοκληρώσουμε τη σκηνή. Μας επιτρέπει όμως επίσης να δούμε τον κόσμο που μας επιβάλλεται με τη θλίψη και τη βαρβαρότητά του: εκεί ένα ταμπλό μπάσκετ εκτός λειτουργίας φυτεμένο στη μέση των σκουπιδιών, αλλού, με φόντο τον ήλιο που δύει, τσιμεντένιες κολώνες οπλισμένος με γελοίες ατσάλινες περούκες – μεταμοντέρνο ελληνικός ναός, τοξική καρτ ποστάλ.
Αλλά παράλληλα με αυτό που βλέπει το μάτι μας, είτε επιλέξουμε είτε όχι να παγώσουμε, υπάρχει αυτό που συλλαμβάνει το ηλεκτρονικό μάτι, αν το αφήσουμε. Στη σειρά Ταξίδι ακίνητος, ο Jean-Michel Ratron αφήνει τον εαυτό του να εισβάλει από τις ροές του φωτός και το πλήθος και αφήνει τον φακό να μπει στην καρδιά της πραγματικότητας: ίχνη χρόνου, εκείνο το δέκατο του δευτερολέπτου που μπορούσε το μάτι μας όχι μαντέψτε, ραβδώσεις χρωμάτων, θολά, παραμορφωμένα σώματα, σαν σε αγωνία, ήδη φαντάσματα που στοιχειώνουν αυτό το αστικό, ασφυκτικό, σχεδόν φυλακισμένο σύμπαν. Μετά τη μοναξιά μας, την εξαφάνισή μας, με μοναδικό ενθύμιο τη φωτογραφία.